ในยุคที่เทคโนโลยียานยนต์ก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว "ความปลอดภัย" กลายเป็นหัวใจสำคัญที่กฎหมายไทยเริ่มหันมาเข้มงวดมากขึ้น โดยเฉพาะกับ "รถจักรยานยนต์" ซึ่งเป็นพาหนะที่คนไทยใช้มากที่สุดและมีสถิติการเกิดอุบัติเหตุสูงที่สุด ในปี 2567-2568 นี้ กรมการขนส่งทางบกได้เริ่มบังคับใช้มาตรฐานใหม่เกี่ยวกับระบบห้ามล้อ (Brake System) อย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ผลิต ดีลเลอร์ และที่สำคัญที่สุดคือ "ผู้ขับขี่" อย่างเราๆ
บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจกฎหมายฉบับนี้อย่างละเอียด เจาะลึกความแตกต่างระหว่างระบบ ABS และ CBS รวมถึงข้อควรระวังหากคุณคิดจะดัดแปลงสภาพรถ
ระบบเบรกมือ (CBS) หรือ Combi Brake System คือ ระบบเบรกที่ เชื่อมโยงการทำงานของเบรกหน้าและเบรกหลังเข้าด้วยกัน เพื่อกระจายแรงเบรกไปยังทุกล้อโดยอัตโนมัติ ทำให้หยุดรถได้นุ่มนวลขึ้น มั่นคงขึ้น ลดโอกาสล้อล็อก (ล็อคตาย) และมีระยะเบรกสั้นลง โดยเฉพาะเมื่อผู้ขับขี่กดเบรกเพียงข้างเดียว ระบบจะช่วยส่งแรงไปที่เบรกอีกข้างเพื่อประสิทธิภาพการหยุดรถที่สมดุลและปลอดภัย
ระบบเบรก ABS (Anti-lock Braking System) คือ ระบบความปลอดภัยที่ป้องกันล้อรถยนต์ล็อคขณะเบรกกะทันหัน ช่วยให้ผู้ขับขี่ ยังคงควบคุมทิศทางของรถและบังคับพวงมาลัยได้ ลดการลื่นไถลและเสียการทรงตัว โดยทำงานด้วยการปรับแรงเบรกที่แต่ละล้ออย่างรวดเร็วเป็นจังหวะ (จับ-ปล่อย) ทำให้ล้อยังคงหมุนได้เล็กน้อย เพิ่มการยึดเกาะถนนและระยะเบรกที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น.
ตามประกาศของ กรมการขนส่งทางบก เรื่อง "กำหนดคุณสมบัติ คุณลักษณะ สมรรถนะ และกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการรับรองแบบระบบห้ามล้อสำหรับรถจักรยานยนต์" ซึ่งได้เริ่มมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการกับรถรุ่นใหม่ที่ผลิตและจำหน่ายในประเทศไทย ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 (และครอบคลุมรถทุกคันที่ผลิตใหม่ตั้งแต่ปี 2567 เป็นต้นมา) มีข้อกำหนดหลักที่แบ่งตามขนาดความจุของกระบอกสูบ (CC) ดังนี้:
ข้อบังคับ: ต้องติดตั้งระบบ ABS (Anti-lock Braking System) เท่านั้น
ความหมาย: รถ Big Bike, รถสปอร์ต, หรือรถออโตเมติกคลาสกลาง (เช่น 150cc, 160cc, 300cc ขึ้นไป) ที่ผลิตใหม่ จะต้องมีระบบป้องกันล้อล็อก (ABS) อย่างน้อยที่ล้อหน้า หรือทั้งสองล้อ ตามมาตรฐานความปลอดภัยสากล
ข้อบังคับ: ต้องติดตั้งระบบ ABS หรือระบบ CBS (Combined Braking System) อย่างใดอย่างหนึ่ง
ความหมาย: รถครอบครัว (Family Bike) หรือรถสกู๊ตเตอร์ขนาดเล็ก (เช่น 110cc, 125cc) ที่เราเห็นกันทั่วไป ต้องมีการติดตั้งระบบกระจายแรงเบรค (CBS) เป็นอย่างน้อย หรือถ้าผู้ผลิตจะใส่ ABS มาให้เลยก็สามารถทำได้ (และถือว่าดีกว่ามาตรฐานขั้นต่ำ)
หมายเหตุสำคัญ: กฎหมายนี้บังคับใช้กับ "รถใหม่" (New Production/Sales) ที่ออกจากโรงงาน ผู้ที่มีรถรุ่นเก่าที่จดทะเบียนก่อนหน้านี้ ไม่มีผลย้อนหลัง คุณยังสามารถขับขี่รถคันเดิมได้ตามปกติโดยไม่ต้องนำไปติดตั้งเพิ่ม แต่หากคุณกำลังจะซื้อรถใหม่ป้ายแดงในปีนี้ คุณจะพบว่าสเปกของรถได้เปลี่ยนไปตามกฎหมายนี้แล้ว
ประเทศไทยครองแชมป์อันดับต้นๆ ของโลกเรื่องอุบัติเหตุทางถนน โดยเฉพาะจากรถจักรยานยนต์ สาเหตุหลักประการหนึ่งคือ "การเสียหลักขณะเบรคกะทันหัน"
ปัญหาล้อล็อก (Wheel Lock): เมื่อตกใจแล้วกำเบรคจนสุดแรง ล้อจะหยุดหมุนแต่รถยังพุ่งไปข้างหน้าด้วยแรงเฉื่อย ทำให้ยางไถลไปกับพื้น (Skid) รถจะเสียการทรงตัวและล้มลงทันที
ปัญหาเบรคไม่สมดุล: ผู้ขับขี่จำนวน